Dr Shridhar Pawar's Health Blogs

  IBS चे प्रकार कोणते? (Diarrhea, Constipation, Mixed)  आजकाल अनेक लोकांना वारंवार पोटात दुखणे, जुलाब, बद्धकोष्ठता किंवा पोट साफ न होण्याची तक्रार असते. ही लक्षणे IBS (Irritable Bowel Syndrome) ची असू शकतात. आयुर्वेदामध्ये याला प्रामुख्याने ग्रहणी रोग असे म्हटले जाते. या लेखामध्ये आपण IBS चे प्रकार, त्यांची लक्षणे, आधुनिक व आयुर्वेदिक दृष्टीकोन आणि उपचार समजून घेणार आहोत. IBS म्हणजे काय? IBS हा पचनसंस्थेचा कार्यात्मक (Functional) विकार आहे. यात आतड्यांमध्ये रचना बदल नसतो, पण कार्यात बिघाड होतो. मुख्य लक्षणे: पोटदुखी पोट फुगणे वारंवार जुलाब किंवा बद्धकोष्ठता अपूर्ण शौचाची भावना IBS चे 3 मुख्य प्रकार 1️⃣ IBS-D (Diarrhea Predominant IBS) या प्रकारात रुग्णाला मुख्यतः वारंवार जुलाब होतात. लक्षणे: दिवसातून अनेक वेळा सैल शौच अचानक शौचाची तीव्र भावना पोटात कुरकुर ताण वाढल्यावर लक्षणे वाढणे आधुनिक कारणे: Gut-Brain Axis मध्ये असंतुलन ताणतणाव विशिष्ट अन्न सहन न होणे आयुर्वेदिक दृष्टीकोन: हा प्रकार प्रामुख्याने पित्तप्रधान ग्रहणी मा...

IBS म्हणजे काय? (Irritable Bowel Syndrome) –  आधुनिक व आयुर्वेदाचा दृष्टीकोन IBS (Irritable Bowel Syndrome) म्हणजे वारंवार जुलाब, बद्धकोष्ठता, पोट फुगणे, गॅसेस आणि अपचन यांसारख्या पोटाच्या तक्रारींचा समूह आहे. तपासण्या नॉर्मल येतात पण त्रास कायम राहतो — अशा परिस्थितीत IBS चे निदान केले जाते. IBS म्हणजे काय? (Modern Medical View) IBS हा मोठ्या आतड्याचा functional disorder आहे. आतड्यांना सूज किंवा जखम नसते Motility disturbance होते Gut-Brain Axis imbalance असू शकतो IBS ची लक्षणे वारंवार जुलाब (IBS-D) सतत बद्धकोष्ठता (IBS-C) Mixed type (IBS-M) पोट फुगणे गॅसेस पोटदुखी IBS ची कारणे Stress आणि Anxiety चुकीचा आहार हार्मोनल बदल आतड्यांची संवेदनशीलता Modern medicine मध्ये IBS साठी कायमस्वरूपी cure नाही, पण symptom control केले जाते. आयुर्वेदात IBS – ग्रहणी रोग आयुर्वेदात IBS ला ग्रहणी रोग असे संबोधले जाते. Charaka Samhita मध्ये ग्रहणीचे सविस्तर वर्णन आहे. ग्रहणी कशी निर्माण होते? 👉 अग्निमांद्य (पचनशक्ती कमी होणे) 👉 आम निर्माण होणे 👉...